Co zrobię, gdy rynek tąpnie o 40%? Mój plan na bessę

Kiedy wykresy świecą na zielono, a portfele pęcznieją od zysków, zapominamy o najważniejszej rynkowej zasadzie: giełda nie rośnie wiecznie. Euforia potrafi uśpić czujność, a przecież historia uczy nas jednego – każda wielka hossa kończy się bolesnym zderzeniem ze ścianą. Co zrobisz, gdy pewnego poranka obudzisz się, a główne indeksy zaliczą bessę i łączne tąpnięcie rzędu 30% lub 40%? W tym artykule odsłaniam karty i pokazuję mój dokładny, dwutorowy plan awaryjny na nadchodzącą bessę. Zobaczysz, jak czytać wskaźniki wyprzedzające i dlaczego polską giełdę (GPW) traktuję zupełnie inaczej niż rynek amerykański.

Krach nie bierze się znikąd. Jak czytać wskaźniki makroekonomiczne?

Wielu początkujących inwestorów wierzy, że bessa to nagłe zdarzenie, czarny łabędź, którego nie da się przewidzieć. Oczywiście, nikt nie zna dokładnego dnia ani godziny szczytu, ale gospodarka wysyła wyraźne sygnały ostrzegawcze na długo przed tym, zanim tłum wpadnie w panikę na parkiecie. Większość krachów ma wspólną cechę – powoduje je fundamentalny czynnik mocno wpływający na gospodarkę, zwykle po czasie ekstremalnego wykupienia.  Czyli hossa sobie trwa jak np. w latach 2003-2007, dochodzi do ekstremalnego wykupienia, a potem nadchodzi krach. Mocne spadki zdarzyły się również po ostatnim mocnym wykupieniu rynku (po przewartościowaniu w czasie hossy po Covid19).

Moim głównym radarem są wyprzedzające wskaźniki makroekonomiczne, według których buduję strategię portfela. Korzystam z wielu wskaźników, ale dziś wymienię dwa główne, potężne narzędzia:

• Wskaźnik OECD CLI (Composite Leading Indicator): Zestawienie danych, które z wielomiesięcznym wyprzedzeniem pokazuje punkty zwrotne w światowej gospodarce. Gdy CLI gwałtownie rośnie, jesteśmy w fazie ożywienia. Gdy zaczyna tracić impet i zakręca w dół, to znak, że silnik gospodarczy się krztusi:

Przed praktycznie każdym krachem można było zrealizować zyski w momencie, gdy wskaźniki wyprzedzające pokazywały przegrzanie gospodarcze.

• MM Global Manufacturing Cycle Index: Indeks cyklu produkcyjnego, który doskonale obrazuje zdrowie globalnego przemysłu. Kiedy ten wskaźnik osiąga skrajne, “przegrzane” poziomy (powyżej historycznych średnich), niemal zawsze oznacza to zbliżające się załamanie popytu i spadek zysków spółek:

Gdy wskaźniki te są mocno przegrzane, gospodarka dochodzi do przysłowiowej ściany. To moment, w którym zamykam oczy na optymistyczne nagłówki w gazetach i uruchamiam procedury obronne. Kiedy ten moment nastąpi w obecnym cyklu? Tego nie wiem, bowiem czasami sygnały potrafią przyjść wcześniej, a innym razem cykl jest wydłużany o wiele miesięcy.

GPW: Strategia rotacji i ewakuacji do bezpiecznej przystani

Jeżeli chodzi o GPW i krajowe fundusze akcyjne, to prognozy NBP wskazują jesień 2026 roku jako planowany czas, w którym nasza gospodarka może być przegrzana:

Polska Giełda Papierów Wartościowych (GPW) to klasyczny rynek wschodzący (Emerging Markets). Charakteryzuje się ogromną zmiennością i silną zależnością od globalnego kapitału. Tutaj strategia “kup i zapomnij” często kończy się 2-3 latami czekania na odrobienie strat. Nasza giełda i dobre wyniki są możliwe tylko i wyłącznie w momentach, gdy globalne wskaźniki rosną – trwa ożywienie.

W przeszłości budując portfel dokonywałem konwersji funduszy, by przeczekać bessę. Tak było w latach 2007-2008, w czasie Covid19 czy ostatnio w latach 2021-2022. Te ruchy pomogły zbudować zyskowny portfel funduszy. Trzymając pozycje akcyjne  w długim terminie też można zarobić, ale raczej w ponad dekadę nie uzyskasz wyników +500% jak nasz portfel w funduszowe.pl

Dlatego w przypadku polskich funduszy akcyjnych mój plan jest bezlitosny i oparty na twardej rotacji kapitału:

1. Sygnał ostrzegawczy: Gdy wskaźniki (takie jak OECD CLI) wyznaczają szczyt i zaczynają spadać, a rynek znajduje się w fazie euforii, ignoruję pokusę zarobienia “jeszcze paru procent”.
2. Ewakuacja (Rotacja): Przenoszę wypracowane zyski z ryzykownych funduszy akcyjnych (np. funduszy małych i średnich spółek) w całości do bezpiecznych funduszy dłużnych i obligacji skarbowych (TFI dłużne).
3. Ochrona: Kiedy na rynku leje się krew, a indeks WIG tąpie o kilkadziesiąt procent, mój kapitał spokojnie pracuje na bardziej stabilnym procencie w obligacjach, chroniąc wypracowane zyski.

Wykorzystuje sygnały techniczne akumulacji oraz dystrybucji akcji. Jakoś tak się ciekawie dzieje, że w momentach przegrzania mamy mix 2 sygnałów: dystrybucji akcji oraz bardzo pozytywnych sygnałów w mediach oraz euforii uczestników rynku.

Stany Zjednoczone (S&P 500 / Nasdaq): Strategia akumulacji

Zupełnie inaczej podchodzę do rynku amerykańskiego. Gospodarka USA to globalny hegemon z potężnym kapitałem i spółkami technologicznymi, które dyktują warunki całemu światu. Amerykańskie indeksy mają niezwykle silną, długoterminową tendencję wzrostową.

Gdy na Wall Street wybucha panika to rynek zwykle spada dwa razy mniej od bardziej ryzykownych i mniej płynnych rynków. W USA inwestowanie jest nieco bezpieczniejsze. Na niektórych funduszach nie wykonuję konwersji, a dodatkowo uruchamiam z góry przygotowaną rezerwę gotówkową i stosuję strategię bezlitosnego dokupywania (uśredniania kosztów):

Bessa w USA to wyprzedaż stulecia
Dla mnie głębokie korekty na rynku amerykańskim nie są powodem do strachu, lecz doskonałą okazją do zakupu największych światowych biznesów po mocno obniżonych cenach. Kiedy ulica w panice wyprzedaje jednostki funduszy, ja systematycznie, transza po transzy, dokupuję taniejące aktywa, zwiększając w ten sposób swój przyszły potencjał zysku w nowym cyklu.

W Stanach Zjednoczonych bardzo często zdarzają się tak zwane super cykle. Potrafią one trwać wiele lat i nigdy nie wiemy, kiedy taki czas się wydarzy. W mojej opinii jesteśmy właśnie w taki super cyklu, jak np. w latach 90:

Co mnie interesuje w USA? Tylko to, czy zyski cały czas mają rosnąć. Podam Ci nie tak dawny przykład – po rozpoczęciu wojny w Iranie amerykańskie fundusze w dość mocnym tempie ulegały przecenie. Nie uległem jednak presji wyprzedania amerykańskich funduszy, bowiem wiedziałem że zyski mają tylko i wyłącznie rosnąć. Wycena zareaguje na chwilowy strach (wojna), ale za chwilę wróci do tego, ile spółka wypracuje zysków. Zobacz poniżej wykres jednego z naszych funduszy portfelowych – na ten fundusz dłuższy czas temu wysłaliśmy sygnał sms oraz e-mail i ten fundusz cały czas jest w naszym portfelu. Wystarczyły 3 minuty na zakupienie funduszu, a potem już tylko trzymanie się trendu:

Na pierwszy rzut oka przecena z przełomu 2025/2026 roku wydaje się irracjonalna! Dlaczego spadało, by potem zyskać na wartości prawie 50%? Giełda nie jest racjonalna, trzeba z zimną krwią inwestować w dobrych momentach, a takie w USA są przez 80% czasu.

Podsumowanie: Nie bój się krachu, po prostu miej plan

Różnica między profesjonalnym inwestorem a hazardzistą nie polega na tym, że ten pierwszy nie ponosi strat. Polega na tym, że profesjonalista dokładnie wie, co zrobi w obliczu rynkowego załamania. Brak decyzji to też decyzja – najczęściej najgorsza z możliwych.

Opierając się na wskaźnikach wyprzedzających, mogę płynnie rotować kapitałem na polskim podwórku, uciekając do bezpiecznych funduszy obligacji, jednocześnie wykorzystując globalną przecenę do agresywnego powiększania portfela w USA.

Jeśli chcesz wiedzieć dokładnie, w którym miejscu cyklu gospodarczego obecnie się znajdujemy, i na bieżąco śledzić odczyty wskaźników makro, upewnij się, że jesteś w naszej strefie Premium lub na liście subskrybentów. Kiedy zapalą się czerwone lampki, moi czytelnicy dowiedzą się o tym jako pierwsi.

Plan na bessę: Często zadawane pytania (FAQ)